MIEJSCE PAMIĘCI I MUZEUM

AUSCHWITZ-BIRKENAU

BYŁY NIEMIECKI NAZISTOWSKI
OBÓZ KONCENTRACYJNY I ZAGŁADY

Posiedzenia MRO

Posiedzenie XXVIII: 1-2 czerwca 2015 r.

02-06-2015

W dniach 1 i 2 czerwca 2015 r. w Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu odbyło się 28. posiedzenie Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej przy Premierze RP. Obradom przewodniczyła prof. Barbara Engelking. Posiedzenie rozpoczęło się minutą ciszy ku czci zmarłego w kwietniu prof. Władysława Bartoszewskiego, byłego więźnia Auschwitz i wieloletniego przewodniczącego Rady.

Prof. Engelking powitała także dwoje nowych członków MRO: byłą więźniarkę i pisarkę Halinę Birenbaum oraz prof. Dariusza Stolę, historyka i dyrektora Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

W pierwszym dniu obrad dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, dr Piotr M.A. Cywiński podsumował działania w Miejscu Pamięci oraz prace Fundacji Auschwitz-Birkenau w miesiącach minionych od poprzedniego posiedzenia Rady. Szczególnie istotną kwestią – po raz kolejny – okazała się frekwencja. W zeszłym roku w Auschwitz-Birkenau zanotowano rekordową liczbę odwiedzających, ponad 1,5 miliona osób. W tych okolicznościach nie tylko doskonale sprawdza się, ale wręcz niezbędny stał się nowy system internetowej rezerwacji terminu zwiedzania, zapewniający płynność i bezpieczeństwo poruszania się po Miejscu Pamięci.

Dyrektor Cywiński podsumował także styczniowe obchody 70. rocznicy wyzwolenia Auschwitz-Birkenau, z udziałem niemal 300 byłych więźniów z całego świata oraz 52 delegacji reprezentujących państwa i organizacje ponadnarodowe. Bezpośrednią transmisję w 250 stacjach telewizyjnych obejrzało ponad pół miliarda ludzi; artykuły prasowe poświęcone rocznicy, Auschwitz-Birkenau i Zagładzie przeczytało ponad miliard osób. Tym samym udało się wykorzystać niepowtarzalną szansę, aby z przesłaniem byłych więźniów dotrzeć do odbiorców na całym świecie.

Drugim tematem obrad był stan prac nad nową wystawą główną w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau. Dyrektor Cywiński szczegółowo omówił projekt, składający się z trzech części. Pierwsza opowiada o sprawcach, pokazując obóz jako instytucję zaplanowaną i permanentnie dostosowywaną do ich zbrodniczych celów. Druga część dotyczy Zagłady, trzecia – ukazuje doświadczenie więźniów obozu koncentracyjnego. Dyrektor Cywiński podziękował Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, prof. Małgorzacie Omilanowskiej, za deklarację sfinansowania przez resort całości długoletnich prac nad nową wystawą główną. Całkowity koszt – wynikający przede wszystkim z niezbędnych prac budowlanych i konserwatorskich w blokach przeznaczonych pod ekspozycję – wynosi ok. 100 mln złotych.

Tego samego dnia członkowie Rady wzięli jeszcze udział w uroczystości nadania imienia Władysława Bartoszewskiego Sali Forum Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu.

W drugim dniu obrad sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Piotr Żuchowski przedstawił stan realizacji projektu upamiętnienia na terenie byłego obozu zagłady w Sobiborze. To pod wieloma względami projekt unikalny – ma charakter międzynarodowy; jego uczestnikami są Polska, Izrael, Holandia i Słowacja. Dzięki wieloletnim pracom archeologicznym, prowadzonym na skalę niespotykaną dotychczas w innych Miejscach Pamięci, udało się odtworzyć w terenie całość ostatniej drogi Ofiar – od rampy kolejowej, przez tzw. Himmelfahrtstrasse, aż po komory gazowe i masowe groby. Członkowie Rady uznali projekt sobiborski za wzorcowy dla innych Miejsc Pamięci na terenach dawnych obozów śmierci.

Na zakończenie obrad sekretarz Rady Marek Zając przedstawił raport o stanie Miejsca Pamięci w Płaszowie, na terenie działającego w latach 1942-1945 obozu pracy przymusowej i obozu koncentracyjnego. Członkowie Rady postanowili, że MRO zaangażuje się w doprowadzenie do uporządkowania tego historycznego Miejsca i godnego upamiętnienia Ofiar.