MIEJSCE PAMIĘCI I MUZEUM

AUSCHWITZ-BIRKENAU

BYŁY NIEMIECKI NAZISTOWSKI
OBÓZ KONCENTRACYJNY I ZAGŁADY

Aktualności

W rocznicę pierwszego transportu

27-05-2005

Zbliża się 65. rocznica wywozu z Tarnowa do KL Auschwitz pierwszego transportu 728 więźniów, który wyruszył z Tarnowa. Tarnowski oddział Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem przygotowuje bogaty program obchodów tej bolesnej rocznicy. Program został zatwierdzony podczas ostatniego posiedzenia zarządu TOnO, organizatorzy liczą, że w obchodach, obok byłych więźniów, uczestniczyć będą licznie mieszkańcy Tarnowa. Główne imprezy odbędą się 13 czerwca.

13 czerwca w hotelu „Tarnovia" odbędzie się otwarcie wystawy filatelistycznej poświęcone KL Auschwitz, następnie uczestnicy złożą kwiaty przy ul. Urszulańskiej, gdzie mieściła się katownia Gestapo oraz odsłonią tablicę pamiątkową na murze więzienia przy ul. Konarskiego. O godz. 10 odbędzie się uroczysta sesja Rady Miejskiej Tarnowa, a po niej przemarsz ul. Wałową pod pomnik pierwszego transportu, gdzie zostanie oddany hołd pamięci więźniów zamordowanych w KL Auschwitz-Birkenau. O godz. 13 odsłonięta zostanie kolejna tablica na dworcu PKP, skąd byli więźniowie pojadą do Złotej na uroczystą mszę i spotkanie koleżeńskie. Wieczorem wrócą do Hotelu „Tarnovia", aby rano, specjalnym pociągiem, wyjechać do Oświęcimia, gdzie odbędą się dalsze rocznicowe uroczystości.

Obchodom w Tarnowie towarzyszyć będzie kilka wystaw, w tym plenerowa na ul. Krakowskiej i dworcu PKP. Wydana zostanie książka, w której Eugeniusz Niedojadło, więzień nr 213 opisuje swoje obozowe przeżycia. Wcześniej, 7 czerwca, byli więźniowie KL Auschwitz-Birkenau odbędą spotkania z młodzieżą szkolną i otworzą wystawę pamięci pt. „Póki my żyjemy”

Krótko o pierwszym transporcie więźniów do Auschwitz

14 czerwca 1940 r. do obozu koncentracyjnego Auschwitz z więzienia w Tarnowie dotarł pierwszy transport 728 więźniów politycznych. Byli to w ogromnej większości Polacy, a także kilku polskich Żydów.

Po przybyciu do Auschwitz więźniom wytatuowano numery od 31 do 758. Najniższy numer - 31 - otrzymał Stanisław Ryniak. Wcześniejsze numery otrzymali niemieccy kryminaliści, więźniowie obozu w Sachsenhausen. Stanowili oni zaczątek obozowej kadry.

Więźniów z transportu tarnowskiego powitał kierownik obozu Lagerfuehrer Karl Frtizsch słowami: "Przybyliście tutaj nie do sanatorium, tylko do niemieckiego obozu koncentracyjnego, z którego nie ma innego wyjścia jak przez komin. Jeśli się to komuś nie podoba, to może iść zaraz na druty. Jeśli są w transporcie Żydzi, to mają prawo żyć nie dłużej niż dwa tygodnie, księża miesiąc, reszta trzy miesiące."

Więźniów umieszczono w piwnicach budynku przedwojennego Monopolu Tytoniowego, gdyż bloki obozowe nie były jeszcze przygotowane.

Spośród więźniów z pierwszego transportu wojnę przeżyło 239. Obecnie żyje około 40 z nich. Pozostali zginęli w obozie lub ich dalszy los nie jest znany.

Okolicznościowa publikacja

Rocznicowym uroczystościom towarzyszyć będzie okolicznościowa publikacja o historii pierwszej deportacji Polaków do niemieckiego obozu Auschwitz. Wyda ją Chrześcijańskie Stowarzyszenie Rodzin Oświęcimskich (ChSRO).

Książka przedstawi historię pierwszego transportu, opowiedzianą słowami więźniów, poczynając od ich losów przedwojennych, poprzez walkę z niemieckim okupantem we wrześniu 1939 roku, niewolę oraz osadzenie w Auschwitz.

Plakat uroczystości
Plakat uroczystości