MIEJSCE PAMIĘCI I MUZEUM

AUSCHWITZ-BIRKENAU

BYŁY NIEMIECKI NAZISTOWSKI
OBÓZ KONCENTRACYJNY I ZAGŁADY

Sztafety Ochronne w systemie niemieckich obozów koncentracyjnych
Sztafety Ochronne w systemie niemieckich obozów koncentracyjnych
Zeszyty Oświęcimskie nr 25
Zeszyty Oświęcimskie nr 25
Zeszyty Oświęcimskie nr 26
Zeszyty Oświęcimskie nr 26
Auschwitz przed sądem. Proces we Frankfurcie nad Menem 1963-1965. Dokumentacja
Auschwitz przed sądem. Proces we Frankfurcie nad Menem 1963-1965. Dokumentacja
Życie prywatne esesmanów w Auschwitz
Życie prywatne esesmanów w Auschwitz
Zeszyty Oświęcimskie nr 20
Zeszyty Oświęcimskie nr 20
I nigdy oskarżony nie miał wyrzutów sumienia?    Biografia Rudolfa Hössa, komendanta Auschwitz...
I nigdy oskarżony nie miał wyrzutów sumienia? Biografia Rudolfa Hössa, komendanta Auschwitz...

Załoga SS

Na podstawie różnych szacunków można ustalić, że w 1941 r. załoga SS w KL Auschwitz liczyła około 700 członków, w czerwcu 1942 r. − około 2 tys., w kwietniu 1944 około 3 tys., natomiast w sierpniu 1944 r. − około 3,3 tys. esesmanów i nadzorczyń SS. Najwyższy stan został osiągnięty w połowie stycznia 1945 r. w związku z ostateczną ewakuacją KL Auschwitz i wyniósł on 4480 esesmanów i 71 nadzorczyń SS. Natomiast przez cały okres istnienia KL Auschwitz przewinęło się przezeń − jako członkowie załogi − ok. 8100-8200 esesmanów oraz ok. 200 nadzorczyń.

BAZA DANYCH CZŁONKÓW ZAŁOGI SS KL AUSCHWITZ

Wykształcenie

Dostępne dane na temat wykształcenia 1209 esesmanów z załogi KL Auschwitz pozwalają stwierdzić, że poziom ich wykształcenia był stosunkowo niski. Aż 70% z nich posiadało wykształcenie podstawowe, 21,5% średnie, a 5,5% wyższe. Spośród posiadających wykształcenie wyższe większość stanowili lekarze oraz architekci zatrudnieni w biurze budowlanym SS.

Wyznanie

Spośród 556 ustalonych przypadków zadeklarowanego przez esesmanów z załogi KL Auschwitz wyznania religijnego najliczniej reprezentowani byli katolicy, a następnie ewangelicy. Na trzecim miejscu znajdowali się wierzący bez sprecyzowanego wyznania (kategoria Gottgläubig). Wśród esesmanów należących do NSDAP najwięcej deklarowało przynależność do kościoła ewangelickiego.

Obywatelstwo

Załoga KL Auschwitz w większości składała się z Niemców posiadających obywatelstwo niemieckie (tzw. Reichsdeutsche). Ponadto służbę w KL Auschwitz pełnili też esesmani pochodzenia niemieckiego (tzw. Volksdeutsche), będący uprzednio obywatelami państw okupowanych lub państw satelickich Trzeciej Rzeszy, jak Rumunia, Słowacja i Węgry. Ich udział procentowy stopniowo wzrastał, lecz w 1944 r. spadł w związku ze skierowaniem do służby w KL Auschwitz starszych wiekiem żołnierzy Wehrmachtu i Luftwaffe.

Nadzorczynie SS

Od 1942 r. do służby w KL Auschwitz zaczęto kierować kobiety. Miało to związek głównie z utworzeniem obozu kobiecego, ale także z brakami kadrowymi wśród samych esesmanów, których coraz częściej kierowano do służby na froncie wschodnim. Nadzorczynie obozowe nie były członkami SS, ponieważ do formacji tej nie przyjmowano kobiet. Kandydatki podpisywały kontrakt służbowo-zawodowy ze stacjonującą na terenie danego obozu jednostką SS-Totenkopf. Po zawarciu umowy, nadzorczynię zaliczano do członków załogi SS (SS-Gefolge), z obowiązkiem służbowego i dyscyplinarnego podporządkowania się komendantowi obozu.

Kobiety pełniły ponadto służbę w KL Auschwitz jako radiotelegrafistki w obozowych węzłach łączności. Określano je jako „pomocniczki SS” (SS-Hilferinnen). Była to grupa stosunkowo nieliczna. Inną grupę stanowiły siostry Niemieckiego Czerwonego Krzyża, zatrudnione w placówkach medycznych dla esesmanów.