MIEJSCE PAMIĘCI I MUZEUM

AUSCHWITZ-BIRKENAU

BYŁY NIEMIECKI NAZISTOWSKI
OBÓZ KONCENTRACYJNY I ZAGŁADY

Pierwsza wystawa stała (1947-1955)

Pierwszy projekt urządzenia Muzeum na terenie KL Auschwitz został stworzony głównie przez byłych więźniów. Zakładał, że pozostałości poobozowe i ekspozycja powinny tworzyć całość. Uznano, że ekspozycja będąca „dokumentem”, zostanie umieszczona na terenie obozu macierzystego. Teren w Birkenau miał zostać udostępniony odwiedzającym w charakterze rezerwatu z zachowanymi obiektami poobozowymi. W rejonie stosów spaleniskowych, komór gazowych i krematoriów zamierzano utworzyć park – cmentarz.

Pierwsza stała ekspozycja została otwarta 14 czerwca 1947 r. Zrealizowano ją w ramach tzw. małego planu budowy w blokach od 4 do 11 i krematorium I (wówczas jeszcze bez zrekonstruowanych w późniejszym okresie pieców). Ze względu na trudności finansowe nie zdołano na otwarcie Muzeum (14 czerwca 1947 r.) przygotować wszystkich zaplanowanych tematów.

Najważniejsza część zatytułowana „Zagłada milionów” znajdowała się w bloku 4, którego piwnice także zaadaptowano do celów wystawienniczych. Umieszczono tam urnę z prochami oraz symboliczne ilości mienia i reliktów pozostałych po ofiarach. W centralnym miejscu znajdował się krzyż. Ekspozycję w piwnicach bloku 4 wykonano i udostępniono jeszcze przed oficjalnym otwarciem Muzeum.