MIEJSCE PAMIĘCI I MUZEUM

AUSCHWITZ-BIRKENAU

BYŁY NIEMIECKI NAZISTOWSKI
OBÓZ KONCENTRACYJNY I ZAGŁADY

Posiedzenia MRO

Posiedzenie XIV: 4-5 lipca 2007 r.

06-08-2007

Dyrektor Piotr M. A Cywiński przedstawił sprawozdanie z działalności Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau od stycznia do czerwca 2007 roku. W następnym punkcie porządku dziennego Rada zajęła się staraniami państw, które chciałyby utworzyć w ramach Muzeum własne wystawy narodowe. Po dyskusji Rada poparła propozycję Muzeum usunięcia całkowicie anachronicznej ekspozycji bułgarskiej. Zaakceptowała także bez zastrzeżeń plan utworzenia wystawy greckiej. Jednocześnie wysunęła postulat zdemontowania dawnej wystawy jugosłowiańskiej, aby następnie uzyskaną przestrzeń podzielić między zainteresowane państwa b. Jugosławii.

W przypadku Chorwacji i Ukrainy Rada oczekuje przed podjęciem konkretnych decyzji, że wspomniane kraje najpierw przedstawią dyrekcji Muzeum uszczegółowioną wstępną koncepcję ekspozycji. Istotne jest m.in. dokładniejsze wyartykułowanie, jakie byłoby kryterium, na podstawie którego niektóre ofiary Auschwitz zostałyby uznane za więźniów pochodzenia ukraińskiego.

Rada podkreśliła, że państwa starające się o wystawy narodowe nie mogą przemilczać faktów, iż niektórzy przedstawiciele tych narodów czy też formacje umundurowane współpracowali z nazistami, zwłaszcza przy eksterminacji europejskich Żydów – podobnie jak to miało miejsce w przypadku innych nowo utworzonych wystaw.

Rada zaznaczyła, że ze względu na skąpą powierzchnię wystawienniczą Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau nie dysponuje już możliwością wyjścia naprzeciw prośbom innych krajów starających się o utworzenie wystaw narodowych. Pozostaje do rozważenia alternatywa ewentualnych innych form upamiętniania obecności pewnych grup więźniów w obozie, np. deportowanych z Norwegii.

Dlatego też Rada zdecydowanie poparła starania Muzeum o pozyskanie części tzw. Unterkunftsgebäude, aby przenieść do wspomnianego budynku niektóre zbiory z magazynów celem zwolnienia na terenie dawnego Stammlager dodatkowego, tak cennego miejsca pod różnorakie wystawy.

Międzynarodowa Rada Oświęcimska zapoznała się także z opracowaną przez Wacława Długoborskiego, Teresę Świebocką i Teresę Zbrzeską koncepcją nowej ekspozycji stałej w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau. Członkowie Rady przyjęli następującą uchwałę:

Międzynarodowa Rada Oświęcimska zapoznała się z uznaniem dla ogromnego wysiłku Autorów i zaakceptowała generalne założenia dotyczące prac nad nową wystawą główną Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau. Rada podkreśla konieczność przeprowadzenia poważnych prac konserwatorskich w blokach, które mają przyjąć nową wystawę, celem zachowania w stopniu rozsądnie jak najwyższym autentycznej substancji architektonicznej. Po zapoznaniu się z generalnymi zasadami Rada oczekuje uszczegółowienia scenariusza wystawy. Rada apeluje do Państwa Polskiego o wyasygnowanie niezbędnych sum dla tego priorytetowego zadania. Zwraca się również do rządów innych państw oraz do wszystkich ludzi dobrej woli o wsparcie tego wielkiego zadania edukacyjnego.