MIEJSCE PAMIĘCI I MUZEUM

AUSCHWITZ-BIRKENAU

BYŁY NIEMIECKI NAZISTOWSKI
OBÓZ KONCENTRACYJNY I ZAGŁADY

Zachowanie Autentyzmu - dziewięć zadań na lata 2012-2015



Grant z Komisji Europejskiej
Program: Europa dla Obywateli

W dniu 12 grudnia 2011 roku podpisana została umowa o dofinansowanie pomiędzy Komisją Europejską a Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu w formie grantu bezpośredniego w wysokości czterech milionów euro, na okres od 2012 roku do 2015 roku. Dofinansowanie z Komisji Europejskiej odbędzie się w ramach programu "Europa dla Obywateli", Działanie 4 Aktywna Pamięć Europejska i wynosić będzie 95% wartości projektu, Muzeum wniesie wkład w wysokości 5%. W październiku 2011 roku zaakceptowany został wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "Auschwitz — Zachowanie Autentyzmu — dziewięć zadań na lata 2012 — 2015", w ramach którego planowane są następujące zadania:


1. Wzmocnienie stropów w Archiwum (blok o nr inw. A-24)

Konieczność wzmocnienia stropów w budynku o numerze inwentaryzacyjnym A-24 wynika z zaleceń wykonanej w 2009 roku ekspertyzy technicznej. Celem prac jest uzyskanie nośności stropów wystarczających dla przeniesienia obciążeń użytkowych. Prace związane ze wzmocnieniem pozostają również w związku z projektem montażu stałych urządzeń gaśniczych. Prace budowlane pozwolą na zabezpieczenie historycznego budynku, jak i umożliwią poprawienie warunków przechowywania cennych archiwaliów, które się w nim znajdują.

 


2. Montaż stałych urządzeń gaśniczych (SUG) w magazynach zbiorów (blok o nr inw. A-25, A-19) oraz Archiwum (blok o nr inw. A-24)

Wprowadzenie nowoczesnego systemu SUG w budynkach zbiorów oraz archiwum znacznie poprawi bezpieczeństwo przechowywania oryginalnych obiektów poobozowych. W blokach A-19 i A-25 przechowywana jest największa i unikatowa na skalę światową kolekcja sztuki obozowej natomiast w archiwum (blok o nr inw. A-24) przechowywana jest zachowana oryginalna dokumentacja obozowa. Automatyczny system gaszenia ma uchronić zbiory i archiwa przed rozwojem pożaru, a zastosowany środek gaśniczy nie spowoduje uszkodzeń cennych obiektów związanych z historią KL Auschwitz.

 


3. Prace konserwatorskie i roboty budowlane dotyczące baraków drewnianych o numerach inw. B-154 oraz B-159

Obecny stan zachowania baraków wymaga pilnego przeprowadzenia kompleksowych prac konserwatorskich i remontowo-budowlanych w celu powstrzymania ich dalszej degradacji. Baraki o nr inw. B-154 oraz o nr inw. B-159 to drewniane baraki typu stajennego, wybudowane w okresie funkcjonowania obozu. Barak B-154 był barakiem więźniarskim, natomiast barak B-159 był przystosowany do funkcji sanitarnych. Znajdują się one na odcinku tzw. kwarantanny i są dwoma z dziewiętnastu baraków drewnianych zachowanych na tym odcinku. Przywrócenie dobrego stanu oryginalnej substancji zabytkowej umożliwi udostępnienie obiektów dla zwiedzających.

 


4. Modernizacja magazynów na walizy

Realizacja zadania przyczyni się do optymalizacji warunków przechowywania oraz zapewni odpowiednią ochronę waliz. Walizy należą do grupy obiektów najbardziej rozpoznawalnych i nierozerwalnie związanych z historią KL Auschwitz – Birkenau. Stanowią w wielu przypadkach jedyny pozostawiony ślad istnienia osób deportowanych do niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz – Birkenau. Kompleksowa modernizacja magazynów oraz zakup nowych, profesjonalnych szaf do przechowywania poobozowych waliz pozwoli w zdecydowany sposób poprawić warunki ich przechowywania.

 


5. Rozbudowa systemu długoterminowego przechowywania danych oraz Repozytorium Cyfrowego

Zadanie polega na rozbudowie infrastruktury serwerowo-macierzowej poprzez zakup dodatkowych dysków oraz zasilacza UPS. Dalekosiężnym celem projektu badawczego Repozytorium Cyfrowe jest zabezpieczenie dokumentów archiwalnych poprzez ich pełną digitalizację. Obecnie funkcjonujący system informatyczny obsługujący bazy danych Repozytorium Cyfrowego wymaga rozbudowy. W ramach pracy nad aplikacją do jego obsługi stworzone zostaną zaawansowane moduły raportowe. Dzięki tej pracy możliwe będzie stworzenie Generalnego Indeksu Ofiar KL Auschwitz (Auschwitz-Memory-Index) obejmującego nazwiska osób deportowanych i więzionych w obozie.

 


6. Zakup sprzętu do pracowni konserwatorskiej

Zakup sprzętu pozwoli uzupełnić zaplecze techniczne wykorzystywane do prac badawczych, dokumentacyjnych i konserwatorskich. Planuje się m.in. zakup: komory klimatycznej, spektrofotometru do pomiaru barwy, automatyzacji mikroskopu, przenośnego spektrometru XRF, urządzenia do precyzyjnego polerowania – szlifierki, aparatu do impregnacji w próżni.

 


7. Zabezpieczenie i poprawa warunków eksponowania oryginalnych obiektów poobozowych

Wytypowano do modernizacji gabloty zabezpieczające oryginalne przedmioty, należące do deportowanych do Auschwitz osób pokazywane na ekspozycji stałej, takie jak: okulary i żydowskie szaty modlitewne w bloku nr A-5. Zmodernizowanie i wykonanie nowych okien gablot ma na celu przede wszystkim zwiększenie zabezpieczenia przed kradzieżą oraz ewentualnymi aktami wandalizmu. Ponadto ma również poprawić barierę chroniącą oryginalne obiekty przed wpływem niekorzystnych warunków zewnętrznych i zapewnić podstawowe zabezpieczenie przed zagrożeniem pożarowym.

 


8. Konserwacja waliz i tałesów oraz konserwacja i skanowanie dokumentów archiwalnych

Przedmiotem projektu są prace konserwatorskie, mające na celu spowolnienie procesów degradacji zachodzących w dokumentach oraz przedmiotach, które są wymownym świadectwem tragicznej historii KL Auschwitz. Konserwacji poddane zostaną archiwalia, które, według przeprowadzonych badań stanu zachowania, należą do najbardziej zniszczonych i zagrożonych. Wśród nich znajduje się 46 tomów jednych z najważniejszych zespołów dokumentów byłego obozu, a mianowicie „Sterbebücher von Auschwitz” – księgi, w których znajdują się akty zgonów prawie 69 tysięcy więźniów. Niezwykle istotnym elementem prac jest digitalizacja dokumentów, dzięki której możliwe będzie udostępnianie ich treści bez narażania ich na ewentualne zniszczenia. Projekt obejmuje również konserwację kilkudziesięciu waliz więźniarskich oraz kilkunastu tałesów. Przedmioty te, razem z innymi eksponatami pokazywanymi na wystawie głównej Państwowego Muzeum w Oświęcimiu, przybliżają zwiedzającym historię poszczególnych ofiar.

 


9. Badania terenu dotyczące odcinka B I wraz z przylegającym terenem oczyszczalników dawnego KL Auschwitz II – Birkenau

Zakres prac obejmuje badania archeologiczne oraz badania hydrologiczno — geologiczne odcinka B I na terenie KL Auschwitz II — Birkenau. Dokładne rozpoznanie warunków gruntowych pełni kluczową rolę w planowaniu nie tylko kompleksowych prac konserwatorskich baraków murowanych znajdujących się na tym terenie, lecz także niezawodnego systemu odwodnienia. Podjęte działania pozwolą na rozpoznanie między innymi przebiegu i struktury dróg, ścieżek obozowych, sieci infrastruktury podziemnej, a także warunków posadowienia i poziomu wód gruntowych mających znaczący wpływ na stan obiektów.