MIEJSCE PAMIĘCI I MUZEUM

AUSCHWITZ-BIRKENAU

BYŁY NIEMIECKI NAZISTOWSKI
OBÓZ KONCENTRACYJNY I ZAGŁADY

Aktualności

Więzieni za wiarę — Świadkowie Jehowy a hitleryzm

21-09-2004

Od 21 września 2004 r., w budynku przyjmowania odwiedzających Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, prezentowana jest wystawa czasowa poświęcona Świadkom Jehowy — ofiarom prześladowań hitlerowskich w latach 1933-1945.

Pomysłodawcą i autorem scenariusza wystawy jest Teresa Wontor-Cichy, historyk działu historyczno-badawczego Muzeum Auschwitz-Birkenau i autorka książki Więzieni za wiarę. Świadkowie Jehowy w KL Auschwitz, która ukazała się staraniem Muzeum w grudniu 2003 r.

Idea wystawy powstała w czasie pracy nad książką w związku z nagromadzeniem dużej ilości materiału i bardzo życzliwym przyjęciem przez byłych więźniów i ich rodziny faktu prowadzenia badań i zbierania materiałów poświęconym Świadkom Jehowy w czasie II wojny światowej.

Materiały prezentowane są w formie chronologicznej i obejmują okres od roku 1933 do końca wojny. Główna część zajmuje się Świadkami Jehowy więzionymi w obozach koncentracyjnych z podkreśleniem historii KL Auschwitz.

Wystawa czynna będzie do 21 listopada 2004 r.

O Świadkach Jehowy

Świadkowie Jehowy, wyznanie chrześcijańskie znane w latach 1870-1931 pod nazwą Badacze Pisma Świętego; w roku 1881 Charles T. Russel (1852-1916) założył pierwszą korporację prawną reprezentującą Badaczy Pisma Świętego (Towarzystwo Traktatowe - Strażnica Syjońska; od roku 1955 znane jako Pensylwańskie Towarzystwo Biblijne i Traktatowe - Strażnica). W roku 1914 w Londynie zarejestrowano Międzynarodowe Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego. Po śmierci założyciela część wyznawców nie podjęła współpracy z istniejącymi korporacjami, pozostając przy określeniu Badacze Pisma Świętego (w Polsce m.in. Stowarzyszenie Badaczy Pisma Św., Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Św., Związek Badaczy Biblii, Stolica Apostolska w Jezusie Chrystusie, Świecki Misyjny Ruch "Epifania").

W 1931 roku przyjęto nazwę Świadkowie Jehowy na określenie członków wyznania skupionych wokół Towarzystwa Strażnica. W Niemczech władze nazistowskie utrzymały nazwę Intemationale Bibelforscher-Vereinigung (IBV - Międzynarodowe Stowarzyszenie Badaczy Pisma Świętego), ponieważ wyznanie tak było zarejestrowane jako osoba prawna reprezentująca Świadków Jehowy. Z tego też powodu Świadków Jehowy zarówno w oficjalnej dokumentacji niemieckiej tego okresu, jak i w potocznym nazewnictwie określano jako Badaczy.

Świadkowie Jehowy uznają jedynie autorytet Biblii, a studiują ją na swoich zebraniach, które mają charakter otwarty. Pomocą do tego są liczne wydawane przez nich publikacje. Cały organizacyjny aspekt społeczności Świadków Jehowy podporządkowany jest najważniejszemu dla nich zadaniu, głoszeniu.

Obecnie na całym świecie aktywnie działa ponad 6 mln Świadków Jehowy w około 90000 zborach.

Źródła: Nowa encyklopedia powszechna PWN, Warszawa 1995, t. l, s. 321; Świadkowie Jehowy głosiciele Królestwa Bożego, praca zbiorowa, Selters 1995; Onet.pl wiem

Teresa Wontor-Cichy, Więzieni za wiarę Świadkowie Jehowy w KL Auschwitz

Ta wydana przez Muzeum w grudniu 2003 r. pozycja jest pierwszą próbą syntetycznego ujęcia tematu Świadków Jehowy w KL Auschwitz. Chociaż brak kompletnej dokumentacji uniemożliwia ustalenie dokładnej liczby osób tego wyznania deportowanych do KL Auschwitz, to jednak w wyniku badań autorki można stwierdzić, że w ciągu blisko pięciu lat istnienia obozu osadzono w nim co najmniej 387 Świadków Jehowy.

Tekstom towarzyszom imienne wykazy ilustrujące los blisko 230 więźniarek i więźniów IBV, sporządzone na podstawie przechowywanych w muzealnym archiwum dokumentów, ankiet i relacji wypełnianych przez byłych więźniów bądź informacji uzyskanych od ich rodzin oraz obozowe fotografie 130 więźniów, świadków Jehowy, zaliczonych w obozie do kategorii IBV.

Wystawa „Więzieni za wiarę”
Wystawa „Więzieni...