MIEJSCE PAMIĘCI I MUZEUM

AUSCHWITZ-BIRKENAU

BYŁY NIEMIECKI NAZISTOWSKI
OBÓZ KONCENTRACYJNY I ZAGŁADY

Aktualności

Lekcja internetowa o założeniu i początkach Muzeum Auschwitz-Birkenau

ps
01-07-2017

Muzeum Auschwitz w pierwszych latach działalności” to nowa lekcja internetowa przygotowana przez Międzynarodowe Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście z okazji 70. rocznicy utworzenia Muzeum na terenach byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady. Jej autorem jest historyk Centrum Badań Muzeum dr Jacek Lachendro.

PRZEJDŹ DO LEKCJI

 

– Lekcja opowiada historię z okresu 1945-1955, od pierwszych prac nad utworzenie Muzeum, poprzez rozpoczęcie organizacji zwiedzania terenów poobozowych, które w 1946 r., zatem jeszcze przed oficjalnym utworzeniem Muzeum, odwiedziło ok. 100 tysięcy osób, utworzenie pierwszej ekspozycji, okres stalinowski, gdzie Muzeum było wykorzystywane propagandowo, aż po rok 1955, kiedy to władze zrezygnowały ze skrajnego upolitycznienia treści w Muzeum, a wpływ na kształt wystawy odzyskali ponownie byli więźniowie Auschwitz – powiedziała Agnieszka Juskowiak-Sawicka, szefowa E-learningu w MCEAH.

Pierwsze prace nad utworzeniem Muzeum rozpoczęły się pod koniec 1945 r., kiedy władze sowieckie zaczęły przekazywać tereny dawnego KL Auschwitz administracji polskiej. – Wówczas niektórzy byli więźniowie wysuwali postulaty ich zabezpieczenia oraz utworzenia Muzeum. Najbardziej znaczącą okazała się inicjatywa podjęta 31 grudnia 1945 roku przez Alfreda Fiderkiewicza, byłego więźnia i wówczas naczelnego dyrektora Głównej Komisji Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce. W tym dniu na posiedzeniu Krajowej Rady Narodowej (KRN) przedstawił on wniosek dotyczący utworzenia w Oświęcimiu i Brzezince miejsca upamiętniającego polskie i międzynarodowe męczeństwo – powiedział dr Jacek Lachendro, autor książki „Zburzyć i zaorać...? Idea założenia Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w świetle prasy polskiej w latach 1945-1948.

1 lutego 1946 r. komisja KRN ds. kultury i sztuki jednogłośnie poparła ten wniosek i powierzyła jego szczegółowe opracowanie komisji rzeczoznawców złożonej z przedstawicieli ministerstw: sprawiedliwości, odbudowy, kultury i sztuki oraz Polskiego Związku b. Więźniów Politycznych.

Ceremonia otwarcia Muzeum miała miejsce 14 czerwca 1947 roku, w siódmą rocznicę przywiezienia do KL Auschwitz pierwszego transportu polskich więźniów politycznych. – 2 lipca 1947 roku, po upływie blisko trzech tygodni od faktycznego otwarcia, Sejm przyjął ustawę powołującą Państwowe Muzeum Oświęcim-Brzezinka do istnienia. Ta dość nietypowa sytuacja, gdy najpierw zainicjowano działalność instytucji, a później przyjęto akty prawne, w oparciu o które miała ona funkcjonować, spowodowana była faktem, że uroczystego otwarcia chciano dokonać w rocznicę przywiezienia pierwszego transportu, a posiedzenie Sejmu zaplanowane zostało na początek lipca. Zatem władze, nie chcąc odsuwać terminu otwarcia Muzeum, zdecydowały się rozpocząć jego formalną działalność przed przyjęciem odnośnych aktów prawnych – powiedział dr Jacek Lachendro.

Utworzona w 1947 roku instytucja objęła dwie części dawnego kompleksu obozowego, co znalazło odzwierciedlenie w oficjalnej nazwie. Na przestrzeni lat Muzeum rozwijało aktywność na wielu polach, obecnie łączy działalność archiwalną, edukacyjną, konserwatorską, naukową, wydawniczą, wystawienniczą, zajmuje się gromadzeniem zbiorów. Ponadto pełni ono funkcję Miejsca Pamięci, w którym oddawana jest cześć wszystkim ofiarom KL Auschwitz.

W 1979 roku, ze względu na symbolikę i znaczenie dla ludzkości, tereny byłego obozu zostały wpisane na listę obiektów światowego dziedzictwa UNESCO. KL Auschwitz figuruje tam jako jedyny były obóz koncentracyjny pod nazwą: „Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940-1945)”. Miejsce Pamięci i Muzeum Auschwitz-Birkenau należy obecnie do najważniejszych instytucji na świecie, które zajmują się historią Holokaustu oraz obozów koncentracyjnych. Od początku istnienia do chwili obecnej odwiedziło je około 44 miliony osób z całego świata.

Lekcja dostępna jest w polskiej i angielskiej wersji językowej.