MIEJSCE PAMIĘCI I MUZEUM

AUSCHWITZ-BIRKENAU

BYŁY NIEMIECKI NAZISTOWSKI
OBÓZ KONCENTRACYJNY I ZAGŁADY

Aktualności

Auschwitz w świadomości Polaków

30-01-2000

Od kilku lat rośnie wśród Polaków świadomość, że obóz Auschwitz-Birkenau był miejscem zagłady Żydów. Wcześniej uważaliśmy to miejsce za symbol przede wszystkim męczeństwa narodu polskiego Uderzające, że Oświęcim to dla Polaków najważniejsze wydarzenie II wojny światowej. Niemal równie ważny jest akt agresji niemieckiej na Polskę 1 września 1939 r. Mniejszą rangę przyznajemy Powstaniu Warszawskiemu z 1944 r. Takie wyniki przyniósł sondaż autorstwa dr. Marka Kuci, socjologa z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Oświęcim kojarzy się Polakom przede wszystkim z miejscem ludobójstwa, z męczeństwem, mordem bez odwoływania się do tożsamości ofiar. W 1995 r. zaledwie 8 proc. badanych kojarzyło Oświęcim z zagładą Żydów, 47 proc. mówiło o Oświęcimiu przede wszystkim jako o miejscu męczeństwa narodu polskiego. Od tego czasu znacznie przybyło (do 30 proc.) tych, dla których Oświęcim to przede wszystkim symbol Holocaustu, nieznacznie ubyło tych, którzy Oświęcim utożsamiają przede wszystkim z miejscem męczeństwa narodu polskiego (z 47 do 42 proc.).

Nadal jednak większość Polaków nie potrafi powiedzieć, ile ofiar pochłonęło Auschwitz. Trafną odpowiedź zgodną z ostatnimi ustaleniami historyków, że zginęło tu 1,5 mln ludzi, podało zaledwie 7 proc. pytanych. Najczęściej (12 proc.) padała odpowiedź, że w Oświęcimiu zginęło 6 mln ludzi. Fakt, że spośród ponad miliona ofiar większość stanowili Żydzi znany jest połowie Polaków.

Zdecydowana większość - 82 proc. - ma świadomość, że ofiary ginęły w komorach gazowych. Z samym obozem najczęściej (40 proc.) kojarzy się brama z napisem: "Arbeit macht frei" ("Praca czyni wolnym"), baraki (27 proc.) i rampa w Birkenau (26 proc.).

Polacy są zdania, że na terenie i w najbliższym sąsiedztwie byłego obozu powinno być dozwolone odprawianie rytuałów religijnych (katolickich 69 proc. "za"; innych - 56 proc. "za"), ale że powinno być zakazane wznoszenie świątyń (katolickich - 60 proc. przeciw wznoszeniu, innych - 63 proc.)