MIEJSCE PAMIĘCI I MUZEUM

AUSCHWITZ-BIRKENAU

BYŁY NIEMIECKI NAZISTOWSKI
OBÓZ KONCENTRACYJNY I ZAGŁADY

Więźniowie Auschwitz innych narodowości

Poza Żydami, Polakami, Cyganami i jeńcami radzieckimi osadzono w obozie około 25 tys. więźniów innych narodowości. Badania nad losem pozostałych grup narodowościowych nie zostały jeszcze zakończone, dlatego dotyczące ich dane liczbowe należy traktować jako fragmentaryczne i minimalne, niekiedy przykładowe.

Czesi

Wśród pozostałych narodowości najliczniejsi byli Czesi. Czeski badacz Marek Poloncarz ustalił, że w latach 1941-1945 przywieziono do KL Auschwitz około 10-11 tys. czeskich więźniów politycznych, w tej liczbie 8-9 tys. Czechów. Wśród pozostałych znajdowali się Żydzi, Cyganie, Polacy i Niemcy, którzy przed wojną byli obywatelami Czechosłowacji. Ponad połowa czeskich więźniów politycznych zginęła w KL Auschwitz; około 30% więźniów i blisko 20% więźniarek przeniesiono z KL Auschwitz do innych obozów i miejsc odosobnienia. Losu pozostałych nie ustalono. Wśród Czechów liczną grupę stanowili członkowie organizacji patriotycznej „Sokół”.

Białorusini

Kolejne miejsce w statystyce deportowanych zajmują mieszkańcy Białorusi − mężczyźni, kobiety i dzieci, który w liczbie około 6 tys. zostali ujęci w czasie akcji pacyfikacyjnych skierowanych przeciw partyzantce w rejonie Mińska i Witebska. Zgodnie z rozkazem Himmlera z 6 stycznia 1943 r. osoby ujęte w czasie takich akcji, były deportowane do KL Auschwitz i KL Lublin (Majdanek) . W obozie ewidencjonowano ich jako Rosjan, zapewne jednak zdecydowaną większość stanowili Białorusini. Zdarzały się wśród nich także osoby pochodzenia polskiego, m.in. grupa kilkunastu policjantów oraz zapewne więźniowie innych narodowości.

Niemcy

W obozie przebywali również więźniowie Niemcy. Do tej kategorii więźniów włączono Austriaków, a także niektórych Polaków z terenów wcielonych do Trzeciej Rzeszy, niekiedy bez ich wiedzy. Z tego też powodu dane statystyczne dotyczące tej narodowości, nie w pełni odzwierciedlają stan faktyczny i wymagają weryfikacji, nie zawsze możliwej ze względu na brak podstaw źródłowych. Wśród zachowanych 38 915 zdjęć więźniów, 4619 zdjęć więźniów oznaczonych jest jako Niemcy.

Francuzi

Kolejną znaczną grupą więźniów stanowili Francuzi. W latach 1942-1944 w KL Auschwitz osadzono ponad 4100 francuskich więźniów politycznych. Pierwszy duży transport około 1100 Francuzów przywieziono w dniu 8 lipca 1942 r. (transport wyjechał 6 lipca). W transporcie tym przywieziono również około 70 Żydów francuskich. Wszystkich oznaczono numerami od 45157 do 46326. Chociaż byli oni więźniami politycznymi, oznaczono ich zielonymi trójkątami, którymi oznaczano więźniów osadzonych w obozie za przestępstwa kryminalne.

Rosjanie

Znaczną grupę więźniów stanowili w obozie Rosjanie. Zachowało się 1579 zdjęć osób określonych jako Rosjanie.

Jugosłowianie

Kolejną pod względem liczebności grupą więźniów byli obywatele Jugosławii, przede wszystkim Słoweńcy. Wśród zachowanych fotografii obozowych są 783 fotografie słoweńskich więźniów politycznych (610 kobiet i 173 mężczyzn), oznaczanych „Pol S”, oraz 7 Jugosłowian oznaczanych „Jug.”. Największy transport 451 Słoweńców przywieziono w dniu 10 sierpnia 1942 r. z Celje.

Ukraińcy

W obozie osadzono też kilkuset Ukraińców. Zachowało się 550 fotografii obozowych Ukraińców, którzy zostali zaliczeni do kategorii więźniów politycznych, asocjalnych. Kilku z nich zaliczono do kategorii więźniów kryminalistów.

Inne narodowości

Ponadto w obozie zostali osadzeni więźniowie innych narodowości z prawie wszystkich krajów Europy, a nawet spoza kontynentu. Byli to m.in.: Albańczycy, Belgowie, Duńczycy, Grecy, Hiszpanie, Holendrzy, Litwini, Luksemburczycy, Łotysze, Norwegowie, Rumuni, Słowacy, Szwajcarzy, Węgrzy, Włosi oraz Argentyńczyk, Chińczyk, Bułgar i Estończyk. Ich liczebność wahała się z reguły od jednego do kilku, kilkunastu lub kilkudziesięciu osób.